अपस्करण (Dispersion)

अपस्करण (Dispersion)

सांख्यिकी मध्ये आधारसामग्रीचे विश्लेषण करताना त्या आकडेवारीचे प्रतिनिधित्व करेल अशा एका संख्येची आवश्यकता असते. याकरिता मध्यमान, मध्यगा आणि बहुलक याकेंद्रीय ...
अपस्करणाची परिमाणे (Measures of Dispersion)

अपस्करणाची परिमाणे (Measures of Dispersion)

केंद्रीय मापकाच्या जोडीला अपस्करण परिमाण नोंदविणे आवश्यक असते. विस्तार हे अपस्करणाचे सर्वात सोपे आणि सहज वापरले जाणारे परिमाण असले तरी ...
बेजचे प्रमेय (Bayes' Theorem)

बेजचे प्रमेय (Bayes’ Theorem)

ज्येष्ठ संख्याशास्त्रज्ञ सर हॅरॉल्ड जेफ्रीज यांच्या मते, संभाव्यता शास्त्रामध्ये बेजच्या प्रमेयाचे स्थान हे भूमितीमधील पायथॅगोरसच्या प्रमेयाच्या स्थानाइतकेच महत्त्वाचे आहे. या ...
मायर, जॉर्ज व्हॉन (Mayr, Georg von)

मायर, जॉर्ज व्हॉन (Mayr, Georg von)

मायर, जॉर्ज व्हॉन  (१२ फेब्रुवारी १८४१ – ६ सप्टेंबर १९२५) जॉर्ज मायर यांचा जन्म जर्मनीतील फ्रँकोनियामधील वुर्झबर्ग (Wurzburg) येथे झाला ...
वारंवारता वितरण ( Frequency Distribution)

वारंवारता वितरण ( Frequency Distribution)

एखाद्या कारखान्यात कामगार किती दिवस गैरहजर राहतात, यासाठी वारंवारता वितरण या पद्धतीचा उपयोग मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. उदा., १ ...
समष्टि (Population)

समष्टि (Population)

व्यवहारात अनेक वेळा माणसांच्या किंवा वस्तुंच्या समुदायाबद्दल माहिती गोळा करावयाची असते म्हणजे सर्वेक्षण करावयाचे असते. उदा., एखाद्या महाविद्यालयातील प्रथमवर्षाच्या विद्यार्थ्यांचे ...
सशर्त संभाव्यता (Conditional Probability)

सशर्त संभाव्यता (Conditional Probability)

दैनंदिन व्यवहारात अगदी सहजपणे संभाव्यतेविषयी बोलले जाते. उदाहरणार्थ, आज पाऊस पडण्याची शक्यता किती आहे?, भारतीय संघ उद्याच्या क्रिकेटच्या सामन्यात जिंकण्याची ...
सहसंबंध  (Correlation)

सहसंबंध  (Correlation)

दैनंदिन जीवनात विविध गोष्टी एकमेकाशी संबंधित असतात. एक चल हा  दुसऱ्या चलावर अवलंबून असतो व त्याचा चांगला अथवा वाईट परिणाम/बदल ...
स्थानमान (Measure of Location)

स्थानमान (Measure of Location)

स्थानमान म्हणजे आधारसामग्रीचे वर्णन करणारे एक ठराविक किंवा केंद्रीय मूल्य. अनेक सांख्यिकीय विश्लेषणांमधील मूलभूत कार्य म्हणजे वितरणासाठी स्थान प्राचलाचा अंदाज ...