ॲप्स, वास्तुरचनेतील (Apse)

ॲप्स, वास्तुरचनेतील

चर्च वास्तूतील शेवटच्या बाजूला गोलाकार, अर्धवर्तुळाकार किंवा बाकदार घुमट असलेला भाग. लॅटिन शब्द ॲबसीस (absis) या शब्दावरून अ‍ॅप्स (apse) शब्द ...
कासर आमरा (Qaṣr ‘Amrah)

कासर आमरा

इस्लामिक स्थापत्यकलेचे उत्कृष्ट उदाहरण असलेला एक ऐतिहासिक वाळवंटी किल्ला. हा किल्ला जॉर्डनची राजधानी अम्मामच्या ८० किमी. पूर्वेला वाळवंटातील वाडी बुटम ...
ट्रान्सेप्ट( Transept)

ट्रान्सेप्ट

(क्रॉस). चर्च वास्तूतील ख्रिस्ती क्रूससारखे दालन. चर्चमध्ये प्रवेशद्वारा लगतच प्रशस्त मध्य दालन नेव्ह असते, साधारणत: त्याला काटकोनात छेदणारे ट्रान्सेप्ट  असते ...
नेव्ह (Nave)

नेव्ह

चर्च वास्तूतील मध्यवर्ती आणि प्रमुख मध्यदालन. नेव्ह साधारणत: चर्चच्या प्रवेशद्वारापासून ट्रान्ससेप्टपर्यंत पसरलेला असतो. ही जागा प्रार्थना करण्यासाठी उपलब्ध असते. नेव्ह ...
कॅथीड्रल (Cathedral)

कॅथीड्रल

(बिशप चर्च). ख्रिश्चन पंथांच्या बिशपाचे चर्च. ते बिशपाच्या नेतृत्वाखालील असणारे प्रशासकीय मुख्यालय असून बिशपांना तेथे अधिकृतपणे बसण्याचे आसन असते. ग्रीक ...
इश्तार द्वार (Ishtar gate)

इश्तार द्वार

[मूळ स्थळ : अल्-हिल्ला, (बॅबिलोनिया) इराक; स्थलांतरित : पर्गमान संग्रहालय, बर्लिन, जर्मनी] स्थापना : साधारणत: इ.स.पू ५६९. तत्कालीन बॅबिलोनिया प्रांतात ...
घंटाघर (Campanile)

घंटाघर

सामान्यतः चर्चच्या परिसरात एका उंच मनोऱ्यावर घंटा बसविलेली असते. या मनोऱ्याला ‘घंटाघर’ (बेल टॉवर; Bell tower) म्हणतात. त्यास ‘कँपनीली’ ही ...
क्लॉइस्टर (Cloister)

क्लॉइस्टर

चर्च, मठ किंवा महाविद्यालयाचे चौकोनी अंगण आणि त्याभोवती असणारा कमानधारी बंदिस्त पथ म्हणजे क्लॉइस्टर. बंदिस्त अर्थाच्या क्लाउस्ट्रम (claustrum) या लॅटिन ...
गायनस्थळ, चर्चमधील (Choir)

गायनस्थळ, चर्चमधील

(क्वायर). चर्चमधील धार्मिक गायकवृंदाची जागा. धार्मिक संगीत गाणाऱ्या गायनसमूहाला आणि गायनस्थळ या दोन्हीला इंग्रजी संज्ञा ‘क्वायर’ अशीच आहे. ही जागा ...
आडोशीपट, चर्चमधील (Iconostasis)

आडोशीपट, चर्चमधील

(धर्मचिन्हांकित भिंती किंवा पट). बायझंटिन परंपरेतील ईस्टर्न ऑर्थोडॉक्स चर्चमधील आडोशीपटाचा प्रकार. पूर्वी चर्चमधील वेदी (अल्टार) आणि लोक सभागृह (नेव्ह) यांना ...