सिरॅमिक्स (Ceramics)

निसर्गात आढळणाऱ्या मातकट व अतिसूक्ष्मकणी द्रव्यांना सिरॅमिक म्हणजे मृत्तिका म्हणतात. मर्यादित प्रमाणात पाणी मिसळल्यास सिरॅमिक आकार्य (Plastic) होते म्हणजे त्याला हवा तो आकार देता येतो. त्याचे पुष्कळ गुणधर्म त्यांच्यातील कणांच्या…

दाबविद्युत पदार्थ (Piezoelectric Materials)

ग्रीक व्युत्पत्तीनुसार "पिझो" म्हणजे दाब आणि म्हणून जे पदार्थ दाबाचा - यांत्रिक प्रतिबलाचा म्हणजे एकक क्षेत्रफळावरील प्रेरणेचा - वापर केल्यानंतर विद्युतभाराची निर्मिती करतात त्यांना "दाबविद्युत पदार्थ" असे म्हणतात. हे पदार्थ…

काच विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (Glass Science and Technology)

अकार्बनी ऑक्साइड व कमी-अधिक सिलिका ज्यांच्यात आहेत अशा पदार्थांचा वितळलेला द्रव वेगाने थंड झाल्यावर तयार होणाऱ्या घन पदार्थांना काच म्हणतात. आधुनिक मानवी जीवनामध्ये काचेचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. त्यांत शोभिवंत वस्तू,…