अर्थसंबंध (Sense relations)

अर्थ संबंध : अर्थस्तरावर शब्दांचा अभ्यास करताना शब्दार्थाच्या दोन बाजू विचारात घेतल्या जातात. १) शब्दांचे अंगभूत अर्थ २) शब्दांतील परस्पर अर्थसंबंध. प्रस्तुत नोंदीत मुख्यतः शब्दातील परस्पर अर्थसंबंध विचारात घेतले आहेत.…

घटक-विश्लेषण (Componential Analysis)

घटक-विश्लेषण : भाषावैज्ञानिक पद्धतीने शब्दांचे अर्थवर्णन किंवा अर्थविघटन करण्यासाठी अर्थविचारात (Semantics) जी पद्धती वापरली जाते तिला घटक विश्लेषण असे म्हणतात. फेर्दिनां द सोस्यूर व नंतर प्राग संप्रदायातील अभ्यासकांनी ध्वनींमधील भेद…

संभाषण विश्लेषण (Pragmatics/ Conversational Analysis)

संभाषण विश्लेषण : दैनंदिन सामाजिक जीवनात संभाषणांच्या माध्यमातून समाजघटक एकमेकांशी संवाद कसा साधतात, विचारांचं आदान-प्रदान कसं करतात याचा अभ्यास करणारी भाषावैज्ञानिक पद्धती म्हणजे संभाषण विश्लेषण पद्धती होय.भाषक समाजात भाषा प्रत्यक्ष…

अर्थक्षेत्र (Semantic/Lexical field)

अर्थक्षेत्र : भाषेच्या शब्द आणि वाक्य स्तरावर अर्थ कसा अभिव्यक्त होतो याचा भाषाशास्त्रीय अभ्यास म्हणजे अर्थविचार (Semantics).अर्थक्षेत्र ही भाषेच्या अर्थवैचारिक अभ्यासातील एक प्रमुख संकल्पना आहे. अर्थसाधर्म्य असणाऱ्या शब्दांचा समूह अशी…