बबन काळे (Baban Kale)

बबन काळे (Baban Kale)

काळे,  बबन :  ( १ जानेवारी १९३४ - १५ सप्टेंबर १९७९ ). महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध  ढोलकी वादक. त्यांचे पूर्ण नाव बबन लक्ष्मण काळे असे आहे.  त्यांचा जन्म महाराष्ट्रातील पुणे येथे एका…

नादानुसंधान (Nadanusandhana)

हठयोगातील ध्यानसाधनेचा एक महत्त्वाचा प्रकार. नादानुसंधान म्हणजे अनाहत नादाचा शोध घेऊन त्याचे अनुसरण करणे किंवा त्याच्याशी एकरूप होणे. ‘नादानुसंधान’ हा शब्द नाद व अनुसंधान या दोन शब्दांनी बनलेला आहे. नाद…

अशोक वसंत नायगावकर ( Ashok Vasant Naygaonkar)

नायगावकर, अशोक वसंत : (२९ डिसेंबर १९४७). महाराष्ट्रातील सुप्रसिद्ध कवी. अशोक नायगावकर यांचा जन्म सातारा जिल्ह्यातील वाई येथे झाला. त्यांचे बालपण कष्टात व गरिबीत गेले ; परंतु या वयात झालेले…

सुधाकरराव, नाईक (Naik, Sudhakarrao)

नाईक, सुधाकरराव : महाराष्ट्र राज्याचे माजी  मुख्यमंत्री, एक उत्तम प्रशासक व संघटक नेता. त्यांचा जन्म विदर्भातील गहुली जि. यवतमाळ येथे वडील राजुसिंग उर्फ बाबासाहेब आणि आई पार्वतीबाईया सधन शेतकरी कुटुंबात…

विमल थोरात (Vimal Thorat)

थोरात, विमल : (७ जुलै १९४९). नामवंत विचारवंत, लेखक, संपादक आणि आंबेडकरी चळवळीतील देशपातळीवरच्या कार्यकर्त्या. भारतातील स्त्रीवादी लेखिकांमध्ये विमल थोरात यांचा  आंबेडकरी चळवळ, दलित साहित्य, स्त्री-पुरुष समता, मानवी हक्क इत्यादीबाबत…

अब्दुल रेहमान अंतुले (Abdul Rahman Antulay)

अंतुले, अब्दुल रेहमान : (९ फेब्रुवारी १९२९ – २ डिसेंबर २०१४). महाराष्ट्र राज्याचे नववे मुख्यमंत्री. त्यांचा जन्म रायगड व रत्नागिरी या दोन जिल्ह्यांच्या सीमेवर असणाऱ्या आंबेत (जि. रायगड – पूर्वीचे…

गुलाबराव कदम (Gulabrao Kadam)

कदम,  गुलाबराव :  ( २४ ऑगस्ट १९४६ - ७ जानेवारी २०२६). गुलाबराव राधाकृष्ण कदम. महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध गोंधळ महर्षी. ते पारंपरिक गोंधळी म्हणून सर्वत्र परिचित होते. त्यांचा जन्म महाराष्ट्रातील परभणी येथे…

हारमोश शिखर (Haramosh Peak)

या शिखराला शिखर ५८ असेही संबोधले जाते. हे काराकोरम पर्वतरांगेतील एक शिखर आहे. त्याची समुद्रसपाटीपासूनची उंची ७,४०९ मी. असून जगातील सुप्रसिद्ध अतिउंच पर्वत शिखरांपैकी ते एक आहे. पाकव्याप्त काश्मीरमधील गिलगिट-बाल्टिस्तानमध्ये…

दत्तात्रय नारायण गव्हाणकर  ( Dattatray Narayan Gavhankar )

गव्हाणकर, दत्तात्रय नारायण : (२२ एप्रिल १९१५ - २८ मार्च १९७१). शाहीर द. ना. गव्हाणकर. महाराष्ट्रातील सुप्रसिद्ध शाहीर. त्यांचा जन्म महागोंड, ता. आजरा, जि. कोल्हापूर येथे झाला. द. ना. गव्हाणकर…

अनगारिक धर्मपाल (Anagarika Dharmapala)

अनगारिक धम्मपाल : (१७ सप्टेंबर १८६४—२९ एप्रिल १९३३). एक प्रसिद्ध बौद्ध भिक्षू, बौद्ध धर्माचे पुनरुज्जीवन करणारे आणि बौद्धधर्मप्रसारक. त्यांचा जन्म श्रीलंकेतील डॉन कॅरोलिन्स या ठिकाणी हेवाविथरणा आणि मल्लिका या दाम्पत्यापोटी…

आगम (Aagam)

आगम (संस्कृतमध्ये आगम) हे क्रियापद मूळ गम् (गम) पासून आले आहे. ज्याचा अर्थ ‘जाणे’ आणि पूर्वपद म्हणजे ‘कडे’ आणि शास्त्रांना ‘जे प्रकट झाले आहे ते’ असे संबोधते. आगम म्हणजे ‘परंपरा’,…

अनंत चतुर्दशी (Anant Chaturdashi)

भाद्रपद शुद्ध चतुर्दशी हा अनंतपूजेचा दिवस, एक व्रत व उत्सव म्हणून साजरा केला जातो. हे एक काम्यव्रत असून याचा संकल्प केला जातो. गतवैभव परत मिळावे, सुख, शांती आणि समृद्धी मिळावी…

त्र्यंबकराव डी. जानोरीकर (Trambakrav D. Janorikar)

जानोरीकर, त्र्यंबकराव डी. : (१३ जून १९२१ — २३ नोव्हेंबर २००६). हिंदुस्थानी संगीतातील भेंडीबाजार घराण्याच्या दुर्मीळ खंडमेरू शैलीचे प्रसिद्ध गायक. त्यांचा जन्म गुजरात राज्यातील अहमदाबाद येथे झाला. त्र्यंबकराव लहान‌ असतानाच…

कोंडा भाषा (Konda language)

द्राविडी भाषासमुहातील एक भाषा. कोंडा भाषा प्रामुख्याने आंध्र प्रदेशातील श्रीकाकुलम्, विशाखापटनम्, पूर्व व पश्चिम गोदावरी, पार्वतीपुरम् मन्याम जिल्ह्यात आणि ओडिशाच्या कोरापुट जिल्ह्यात राहणारे ‘कोंड-दोरा’ या अनुसूचित जमातीचे लोक बोलतात. २०११…

पञ्चगतिदीपनी (Panchagatikadipani)

पाली मध्ये ब्रह्मांड तसेच त्यासंबंधीच्या विषयाचे लेखन त्रिपिटक व इतर  संबंधित साहित्यात केल्याचे आढळून येते.पाली ब्रह्मांडीय ग्रंथांच्या यादीमध्ये खालील ग्रंथांचा समावेश आहे.१.अरुणवतीसत्थु २. ओकसालोकदीपनी ३ चक्कवल्दीपनी ४.पञ्चगतिदीपनी आणि पञ्चगतिदीपनी-टीका ५.महाकप्पलोकसण्ठानपञ्ञत्ति…