इसिस (Isis)

प्राचीन ईजिप्तमधील अतिशय महत्त्वाची आणि लोकप्रिय देवता. आयसिस, इसेत, आसेत असेही तिच्या नावाचे उच्चार केले जातात. विश्वोत्पत्तिशास्त्रानुसार आकाशदेवता नट आणि पृथ्वीदेवता गेब ह्या दांपत्याची ती पहिली कन्या असून ओसायरिसची बहीण…

सेथ (Seth)

वाळवंटे, वादळे, अव्यवस्था, हिंसा, आणि परदेशी लोकांशी संबंधित प्राचीन ईजिप्शियन देव. तो नापीक वाळवंटाचा प्रतीक असून अंधाराचेही प्रतिनिधित्व करतो, असा समज आहे. त्याचा ‘सेत’ असाही उच्चार केला जातो. सेथ हा…

होरस (Horus)

होरस या नावाच्या दोन प्राचीन ईजिप्शियन देवता आहेत. त्यांपैकी 'होरस द एल्डर' म्हणजे थोरला होरस अर्थात हरओरिस. हा ओसायरिस, इसिस, सेत(थ), नेफ्थिस वगैरेंचा भाऊ होय. त्याच्याकडे दिवसाचे आकाश आणि सूर्याचा…

नासदीय सूक्त (Nasadiya Sukta)

ऋग्वेदाच्या दहाव्या मंडलातील १२९व्या सूक्ताची सुरुवात ‘नासदासीत्’ ह्या शब्दाने होत असल्याने त्याला नासदीय सूक्त असे नाव मिळाले आहे. केवळ सात ऋचांच्या ह्या लहानशा सूक्तात सृष्टीच्या पूर्वास्थितीचे (सृष्ट्युत्पत्तीबद्दलचे) मार्मिक विचार मांडलेले…

पुरुषसूक्त (Purushasukta)

ऋग्वेदाच्या दहाव्या मंडलातील नव्वदावे सूक्त. विश्वपुरुष व त्याच्यापासून निर्माण झालेली सृष्टी यांचे वर्णन करणारे हे सूक्त असून त्यात सोळा ऋचा आहेत. सूक्ताचा नारायण हाच ऋषी म्हणजे द्रष्टा व देवता पुरुष…

ईआबेत (Iabet)

एक प्राचीन ईजिप्शियन गौण देवता. पूर्वेकडील वाळवंटातील रहिवासी असून ती सुफलन व पुनर्जन्माची देवता होय. पूर्व दिशेच्या भूमीचे हे मानवीकरण किंवा मानवी रूपातील प्रतीक होय. खेन्तेत ईआबेत म्हणूनही ती परिचित…

आमेनतेत (Amentet)

प्राचीन ईजिप्शियन मृतात्म्यांशी संबंधित देवता. आकेन ह्या देवाची ती पत्नी असून आमेन्त, आमेन्तित, इमेन्तित किंवा इमेन्तेत अशा अन्य नावांनीही ती ओळखली जाते. ह्या नावांचा  अर्थ ती पश्चिमेकडील देवता असा होतो.…

ओसायरिस (Osiris)
ओसायरिस, होरस आणि इसिस.

ओसायरिस (Osiris)

प्राचीन ईजिप्तमधील सर्वश्रेष्ठ देव. तो असर, असीर, ओसीर किंवा उसीर (अर्थबलशाली) ह्या नावांनी ओळखला जात असे. विश्वोत्पत्तिशास्त्रात ‘गेब’ (पृथ्वी) व ‘नट’ (स्वर्ग व आकाश) यांच्यापासून झालेल्या चार देवांतील ओसायरिस हा…