अवशेषांगे (Vestigial organs)

सजीवाच्या उत्क्रांतीमध्ये कमी विकसित किंवा कार्यक्षमता कमी झालेल्या शरीरातील काही अवयवांना अवशेषांगे (Vestigial organs) म्हणतात. लॅटिन भाषेमध्ये vestigium म्हणजे वाळूतून किंवा ओल्या मातीतून चालत गेल्यानंनतर उठलेल्या पावलांच्या खुणा. एखाद्या सजीवातील…

रावस (Indian Salmon)

अस्थिमस्त्य वर्गाच्या ॲक्टीनोप्टेरीजी (Actinopterygii) ह्या उपवर्गात पर्सिफॉर्मीस (Perciformes) गणातील पॉलिनीमिडी (Polynemidae) कुलात रावस माशाचा समावेश होतो. या माशाचे शास्त्रीय नाव इल्युथेरोनेमा टेट्राडॅक्टीलम (Eleutheronema tetradactylum) असे आहे. याच्या अंसपराच्या खाली दोऱ्यासारखे…

दाढा मासा (Indian threadfin)

दाढा माशाचा समावेश अस्थिमस्त्य वर्गातील ॲक्टीनोप्टेरीजी (Actinopterygii) या उपवर्गाच्या पर्सिफॉर्मीस (Perciformes) गणातील पॉलिनीमिडी (Polynemidae) कुलात होतो. याला इंग्रजीत इंडियन थ्रेडफिन (Indian threadfin) असे म्हणतात. याचे शास्त्रीय नाव लेप्टोमेलॅनोसोमा इंडिकम (Leptomelanosoma…

निओपिलिना गॅलॅथिया (Neopilina galatheae)

निओपिलिना गॅलॅथिया ही मृदुकाय संघातील एककवची (Monoplacophora) वर्गातील निओपिलिनिडी (Neopilinidae) कुलातील सागरी प्रजाती आहे. सुमारे ५-६ हजार मीटर खोलीपर्यंत सागरतळाशी त्यांचे वास्तव्य आढळून येते. ह्या प्राण्यांना ऊर्ध्व बाजूस टोपीसारखा दिसणारा…

तिसऱ्या / द्विपुटी (Bivalves)

मृदुकाय (Mollusca) संघातील शिंपाधारी (Bivalvia) वर्गात तिसऱ्याचा समावेश होतो. सर्व गोड्या व खाऱ्या पाण्यात असणाऱ्या शिंपल्यामधील मृदुकाय सजीवांना तिसरी किंवा तिसऱ्या असे नाव आहे. दोन समान किंवा समान आकाराच्या शिंपल्यामध्ये…

कायटन (Chiton) 

कायटन हे मृदुकाय संघातील (Mollusca) बहुकवची पॉलिप्लॅकोफोरा (Polyplacophora) वर्गातील प्राणी असून किनाऱ्यालगतच्या भरती-ओहोटीमधील प्रदेशांत समुद्रतळाशी किंवा खडकाला चिकटून त्यांच्या खाचीत असतात. काही प्रजाती ह्या समुद्रात ८,००० मी. इतक्या खोलीवरही आढळून…

पेडवा (Sardinella fimbriata)

पेडवा माशाचा समावेश क्लुपिफॉर्मिस (Clupeiformes) गणातील क्लुपिइडी (Clupeidae) या मत्स्यकुलात होतो. त्याचे शास्त्रीय नाव सार्डिनेला फिंब्रिएटा (Sardinella fimbriata) असे आहे. फ्रिंज म्हणजे झालर. याच्या खवल्याचा शेवट झालरीसारखा असतो, म्हणून त्याला…