चांद केशर जैनू (Chand keshar Jainu)
चांद केशर जैनू : (३० नोव्हेंबर १९४४ - ५ डिसेंबर २०२२) . संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीतील प्रसिद्ध शाहिरा व कलावंत. त्यांचे पूर्ण नाव केशर जैनू चांद असे आहे. त्यांचा जन्म महाराष्ट्राच्या…
चांद केशर जैनू : (३० नोव्हेंबर १९४४ - ५ डिसेंबर २०२२) . संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीतील प्रसिद्ध शाहिरा व कलावंत. त्यांचे पूर्ण नाव केशर जैनू चांद असे आहे. त्यांचा जन्म महाराष्ट्राच्या…
शासकीय पातळीवरील अर्थव्यवस्थेतील प्रस्तावित व्यवहार म्हणजे आर्थिक धोरण. यामध्ये प्रामुख्याने व्याजदर, अंदाजपत्रक, श्रमबाजार व कामगार कायदे, राष्ट्रीयीकरण, कररचना, पैशांचा पुरवठा अशा अनेक शासकीय पातळींवरील हस्तक्षेपांचा समावेश होतो. आर्थिक धोरणाला अर्थशास्त्राचा…
राव, उडुपी रामचंद्र : (१० मार्च १९३२ — २४ जुलै २०१७). भारतीय अंतराळ शास्त्रज्ञ आणि इस्रोचे माजी अध्यक्ष. त्यांनी अहमदाबाद येथील फिजिकल रिसर्च लॅबोरेटरी आणि बंगळूर येथील नेहरू तारांगण यांच्या…
पटेल, चंद्रकांत टी. : (११ जुलै १९१७ — २५ डिसेंबर १९९०). भारतीय वनस्पतिशास्त्रज्ञ. त्यांनी १९७० मध्ये पहिला व्यावसायिक कापूस संकरित वाण हायब्रिड-४ (संकर-४) विकसित केला. ते संकरित कापसाचे जनक म्हणून…
प्रतिबंधात्मक पद्धती ही एक औद्योगिक आणि व्यावसायिक करार किंवा व्यवस्था जी कायद्यांतर्गत असली, तरीही मुक्त स्पर्धेच्या प्रतिबंधात कार्य करते. हा शब्द राजकीय आणि व्यवस्थापकीय वापरातून उदयास आला आहे; परंतु तो…
नायर, श्री के. : ( जानेवारी १९६३). भारतीय-अमेरिकन अभियंता आणि संगणक शास्त्रज्ञ. संगणकीय रेखांकन (प्रतिमादृष्टी), संगणकीय प्रतिमा आणि संगणक ग्राफिक्स या क्षेत्रांतील योगदानासाठी ते नामांकित आहेत. संगणकीय प्रतिमाकरण (computational Imaging)…
रणदिवे, कमल जयसिंग : (८ नोव्हेंबर १९१७ – ११ एप्रिल २००१). भारतीय जैव-वैद्यक संशोधिका. कर्करोग आणि विषाणू यांच्यासंबंधांवरील संशोधनासाठी त्या सुविख्यात होत्या. वैद्यक क्षेत्रातील कार्याबद्दल त्यांना भारत सरकारचा पद्मभूषण या…
पडायनी : केरळातील एक प्राचीन लोककलेचा आणि धार्मिक अनुष्ठानाचा प्रकार. हा कलाप्रकार मुख्यतः मध्य त्रावणकोर भागातील (पाठनमथिट्टा आणि अलप्पुझा जिल्ह्यात) भद्रकाली देवीच्या मंदिरांमध्ये साजरा केला जातो. हे एक नाट्यपूर्ण कला…
पेशी किंवा सजीवांमध्ये तयार झालेल्या किंवा स्रवलेल्या रेणूंना जैवरेणू म्हणतात. जैवरेणू ही सामान्यत: जैविक प्रक्रियेसाठी (उदा., पेशी विभाजन, विभाजित पेशीपासून अवयव निर्मिती व विकास इत्यादींसाठी) आवश्यक असलेल्या सजीवांमधील एक किंवा…
वैद्य, विदिता : (१९७१). भारतीय चेताशास्त्रज्ञ. त्यांच्या संशोधनाचे मुख्य क्षेत्र चेताविज्ञान आणि रेणवीय मनोविकृतीचिकित्सा हे आहेत. वैद्यकीय विषयासाठी त्यांना शांतीस्वरूप भटनागर पुरस्कार २०१५ मध्ये प्रदान करण्यात आला. नेचर नियतकालिक प्रकाशित…
भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्था, पुणे : चित्रपट व दूरदर्शन या क्षेत्रातील बहुतांश घटकांचे शास्त्रशुद्ध शिक्षण देणारी भारतातील एक महत्त्वपूर्ण संस्था. पुणे शहरातील प्रभात फिल्म कंपनीच्या पूर्वीच्या विस्तृत परिसरात ही संस्था…
नायक, स्वाती : (१९ जुलै १९८४). भारतीय कृषीतज्ज्ञ. शाश्वत शेतीच्या अनुषंगाने हवामान-संवदेनक्षम आणि जैवसंपृक्त (बायोफोर्टिफाइड) जातींचा भात लागवडीसाठी यशस्वी प्रसार आणि अवलंब करण्यासाठी अमेरिकेच्या वर्ल्ड फूड प्राइझ फाउंडेशन संस्थेतर्फे प्रदान…
कानेटी, एलियास (२५ जुलै १९०५ - १४ ऑगस्ट १९९४). नोबेल पुरस्कार प्राप्त जर्मन लेखक. कादंबरी, निबंध, नाटक आणि आत्मचरित्र इ. प्रकारांत लेखन प्रसिद्ध. जन्म बल्गेरियात रूझ शहरात एका सेफर्डीक ज्युईश…
बंगालच्या उपसागरातील अंदमान व निकोबार या भारताच्या केंद्रशासित प्रदेशातील एक बेट. बाराटांग बेटाला रांचीवालाज बेट असेही म्हटले जाते; कारण एकोणिसाव्या शतकाच्या अखेरीस रांची येथे राजकीय उलथापालथ झाली. ब्रिटिशांनी येथील ख्रिस्ती…
भारताच्या अंदमान व निकोबार या केंद्रशासित प्रदेशातील एक छोटेसे बेट. भारतीय उपखंडातील एकमेव जागृत ज्वालामुखी या बेटावर असल्यामुळे ते विशेष महत्त्वाचे आहे. बॅरन बेटावर वस्ती नसल्यामुळे, तसेच तेथे आढळणारी राखेच्या…