गस्तप्रक्रिया (Patrolling)

गस्तप्रक्रिया (Patrolling)

युद्धाच्या आघाडीवर वेगवेगळ्या हालचाली आणि कारवाया सातत्याने चालू असतात. भावी कारवायांची पूर्वतयारी, योजनेच्या आराखड्यांची आखणी, शत्रूच्या ठावठिकाण्याविषयी आवश्यक माहिती गोळा ...
जंगलमय प्रदेशातील युद्धपद्धती (Battlefield in Wilderness)

जंगलमय प्रदेशातील युद्धपद्धती (Battlefield in Wilderness)

पार्श्वभूमी : वेगवेगळ्या भूभागांवर अवलंबिली जाणारी युद्धपद्धती त्या भूभागाच्या ठेवणीनुसार बदलते. उदाहरणार्थ, डोंगराळ प्रदेश, बर्फाळ प्रदेश, वाळवंटी प्रदेश किंवा सखल ...
जैविक युद्ध (Biological Warfare)

जैविक युद्ध (Biological Warfare)

प्रस्तावना : जैविक युद्धामध्ये जिवंत जीवजंतू आणि त्यांच्यापासून उत्पादित पदार्थांचा वापर केला जातो. परंपरागत जैविक युद्धात सूक्ष्म जीवाणू, सूक्ष्मातिसूक्ष्म रोगजंतू, ...
नदीमय प्रदेशातील युद्धपद्धती (Operations in Riverine Terrain)

नदीमय प्रदेशातील युद्धपद्धती (Operations in Riverine Terrain)

भूभागाचे वैशिष्ट्य : ज्या भूभागात एक किंवा अधिक नद्या, कालवे, पाणीपुरवठ्यासाठी किंवा संरक्षणासाठी खोदलेले पाटबंधारे, त्यांच्या दोन्ही बाजूंस असलेले बांध, ...
पंचमस्तंभ (Fifth Column)

पंचमस्तंभ (Fifth Column)

स्वदेशाविरुद्ध शत्रूस घातपाताच्या मार्गाने साह्य करणारी देशद्रोही फितुरांची संघटना. विशेषतः युद्धकाळात हे लोक घातपात, हेरगिरी वा तत्सम राष्ट्रविरोधी कृत्ये करून ...
रासायनिक युद्ध (Chemical Warfare)

रासायनिक युद्ध (Chemical Warfare)

प्रस्तावना : रासायनिक युद्धपद्धतीमध्ये रसायनांचा, त्यांच्या वैषिक गुणधर्माला अनुसरून, शस्त्रास्त्र म्हणून वापर केला जातो. रासायनिक शस्त्रास्त्रे अत्यंत सहज रीतीने वायू, ...
वाळवंटी प्रदेशातील युद्धपद्धती (Desert Warfare)

वाळवंटी प्रदेशातील युद्धपद्धती (Desert Warfare)

भूभागाचे वैशिष्ट्य : डावपेच (Tactics) आणि पुरवठाव्यवस्था (Logistics) या दोन्हींवर भूमितलाच्या स्वरूपाचा गहन परिणाम होतो. त्यामुळे वेगवेगळ्या प्रदेशांतील युद्धपद्धती तेथील ...