मराठी विश्वकोश

प्येअर-सिमाँ लाप्लास (Laplace, Pierre-Simon)

लाप्लास, प्येअर-सिमाँ : ( २३ मार्च १७४९ – ५ मार्च १८२७ ) लाप्लास यांचे सुरुवातीचे शिक्षण ब्युमाँटमधील [Beaumont] मिलीटरी ॲकॅडमीत झाले. १७६६ मध्ये युनिव्हर्सिटी ऑफ केन (Caen) मध्ये त्यांनी गणिताचे…

राधा गोविंद लाहा (Laha, Radha Govind)

लाहा, राधा गोविंद : ( १ ऑक्टोबर, १९३० ते १४ जुलै, १९९९ ) राधा गोविंद लाहा यांचा जन्म कोलकाता येथे झाला. तेथेच त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण झाल्यावर प्रेसिडेंसी महाविद्यालयातून…

रघुनाथ कृष्णाजी फडके (Raghunath Krishnaji Phadke)

फडके, रघुनाथ कृष्णाजी : ( २७ जानेवारी १८८४ – १८ मे १९७२ ). महाराष्ट्रातील ख्यातकीर्त शिल्पकार, चित्रकार, संगीत तज्ञ, साहित्यिक व ज्योतिषशास्त्राचे जाणकार. त्यांचा जन्म मुंबईजवळील वसई येथे सामान्य कुटुंबात…

लाडीस्लस, मार्टन एल. (Ladislaus, Marton L.)

लाडीस्लस, मार्टन एल. : ( १५ ऑगस्ट, १९०१ – २० जानेवारी, १९७९ ) मार्टन एल. लाडीस्लस हे भौतिकशास्त्रज्ञ होते, त्यांनी विशेषकरून इलेक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शी आणि इलेक्ट्रॉन ऑप्टीक्स, इलेक्ट्रॉन इंटर्फेरेन्सिस या क्षेत्रात…

लान, एम. जे. व्ही. (Laan, M. J. V.)

लान, एम. जे. व्ही. : ( १९६७ ) लान १९९० मध्ये नेदरलँड्स मधील युट्रेक्ट (Utrecht) विद्यापीठातून गणिताचे द्वीपदवीधर झाले आणि १९९३ मध्ये त्यांना पीएच्.डी. ही पदवी मिळाली. २००६ पासून लान…

कृष्णन, रमय्या (Krishnan, Ramayya)

कृष्णन, रमय्या : ( १९६० ) रामय्या कृष्णन यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (आयआयटी), मद्रास येथून यांत्रिकी अभियांत्रिकी शाखेत बी. टेक. ही पदवी घेतल्यानंतर एम.एस. ही पदव्युत्तर पदवी औद्योगिक अभियांत्रिकी…

इंदिरा गोस्वामी (Indira Goswami)

गोस्वामी, इंदिरा : ( १४ नोव्हेंबर १९४२ - २९ नोव्हेंबर २०११ ). कथा, कादंबरी, आत्मचरित्र, कविता अशा अनेक साहित्यप्रकारात लेखन करणाऱ्या लोकप्रिय असमिया लेखिका. आसाममध्ये त्या मामोनी रायसोम गोस्वामी म्हणून…

कृष्ण, अमलेन्दु (Krishna, Amalendu)

कृष्ण, अमलेन्दु : ( २ ऑगस्ट, १९७१ ) अमलेन्दु कृष्ण यांचा जन्म बिहारमधील मधुबनी येथे झाला. शुद्ध गणिताच्या ओढीमुळे त्यांनी आयआयटी कानपूरमधील अभियांत्रिकीचा आपला पाठ्यक्रम मध्येच सोडून भारतीय सांख्यिकीय संस्था (Indian…

साखरशाळा (Sugar School)

ऊसतोडणी कामगारांच्या मुलांकरिता शासनामार्फत चालविण्यात येणारी शाळा. शासनाने प्रत्येक दुर्गम, अतिदुर्गम क्षेत्रातील मुलांना प्राथमिक शिक्षण मिळावे म्हणून विविध शैक्षणिक योजना राबविल्या आहेत. यामध्ये साखरशाळा हा एक वेगळा उपक्रम राबविला आहे.…

कोस्सेल, अल्ब्रेख्त (Kossel, Albrecht)

कोस्सेल, अल्ब्रेख्त : ( १६ सप्टेंबर १८५३ ते ५ जुलै १९२७ ) अल्ब्रेख्त कोस्सेल यांचा जन्म जर्मनीतील रोस्टोक येथे झाला. तरुण वयात रोस्टोकच्या हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेत असतानाच त्यांना वनस्पतीशास्त्र आणि रसायनशास्त्रात…

विष्णू डे (Bishnu dey)

विष्णू डे : ( १८ जुलै १९०९ - ३ डिसेंबर १९८२ ). बंगाली भाषेचे महत्त्वपूर्ण कवी, गद्यलेखक, अनुवादक आणि कला समीक्षक. विष्णू डे यांची बंगाली भाषेत एक नव्या पद्धतीची संगीतमय…

बेर्नस्टीन, सर्गेई नतानोव्हिच (Bernstein, Sergei Natanovich)

बेर्नस्टीन, सर्गेई नतानोव्हिच : ( ५ मार्च, १८८० ते २६ ऑक्टोबर, १९६८) सर्गेई नतानोव्हिच बेर्नस्टीन रशियाच्या युक्रेनमधील औडेसामध्ये जन्मले. त्यांचे वडील डॉक्टर आणि औडेसा विद्यापिठात नामांकित प्राध्यापक होते. उच्च माध्यमिक शिक्षण…

जागतिक हृदय दिवस (World Heart Day)

हृदयविकारासंबंधित जनजागृती करण्याचा दिवस म्हणून २९ सप्टेंबर हा दिवस दरवर्षी जगभरामध्ये साजरा करतात. या दिवसाला जागतिक हृदय दिवस असे संबोधतात. या उपक्रमामध्ये हृदयविकाराचे प्रतिबंधात्मक उपाय आणि या विकाराचा जागतिक पातळीवर…

अल्लादियाखाँ (Alladiya Khan)

अल्लादियाखाँ : ( १० ऑगस्ट १८५५—१६ मार्च १९४६ ). कोल्हापूर-दरबारचे सुप्रसिद्ध प्रभावशाली गायक व जयपूर-अत्रौली घराण्याचे प्रवर्तक. खाँसाहेबांच्या घराण्याचे मूळ पुरुष नाथ विश्वंभर. मूळचे हे घराणे शांडिल्यगोत्री आद्यगौड ब्राह्मणांचे. पण नंतर…

किरण नगरकर (Kiran Nagarkar)

नगरकर, किरण : ( २ एप्रिल १९४२ - ५ सप्टेंबर २०१९ ). भारतीय इंग्रजी कादंबरीकार, नाटककार आणि पत्रकार. त्यांचा जन्म मुंबईत झाला. त्यांचे शिक्षण इंग्रजी माध्यमातून झाले. पुण्याचा फर्ग्यूसन महाविद्यालयातून…