खंडोबाचे जागरण (Khandobache Jagran)

खंडोबाचे जागरण

खंडोबाचे जागरण हा खंडोबा या कुलदैवताचा संकीर्तन प्रकार असून कुळधर्म-कुळाचार म्हणून खंडोबाचे जागरण घातले जाते. हे जागरण विधिनाट्य म्हणूनही ओळखले ...
गंगासागर

पश्चिम विदर्भातील एक लोकनाट्य. विशेषत: नागपूर व वर्धा या जिल्ह्यांमध्ये या लोकनाट्याचे प्रचलन आढळते. या लोकनाट्यातील नायिकेचे नाव गंगासागर हे ...
गोंधळी( Gondhali)

गोंधळी

महाराष्ट्रातील गोंधळ हा विधिनाट्यप्रकार करणारे लोक किंवा जमात. त्यांना गोंधळी म्हणून ओळखलं जातं. प्रामुख्याने महाराष्ट्रात गोंधळी समाजात कदमराई आणि रेणुराई ...
चपई नृत्य (Chapai Dance)

चपई नृत्य

चपई नृत्य : कोकणी/गवळी आणि धनगर जातीचे प्रसिद्ध विधीनृत्य चपई होय. चपई नृत्य हा कोकणातील धनगर जातीचा प्रमुख नृत्य प्रकार ...
झिमिर नृत्य (Zimir Nrutya)

झिमिर नृत्य

झिमिर नृत्य : झिमिर नृत्य हे सिंधी लोकांचे पारंपरिक लोकनृत्य आहे. हे मुख्यतः विवाह, जन्म, चढती, आकिको, तोहर, मंगणो ( ...
झुलकी नृत्य (Jhulki Nrutya)

झुलकी नृत्य

झुलकी नृत्य : सातपुडा विभागातील उत्कट आणि आदिम भावनांचा आविष्कार करणारे नृत्य. हे नृत्य धार्मिक किंवा सामाजिक उत्सव नसून, तो ...
झोडिया नृत्य (Jhodiya Nrutya)

झोडिया नृत्य

झोडिया नृत्य : सातपुडा आणि विंध्य पर्वतांच्या दऱ्याखोऱ्यांमध्ये वसलेल्या भिलाला जमातीत विवाह प्रसंगी सामूहिक रितीने सादर केले जाणारे पारंपारिक लोकनृत्य ...
डुम्हल नृत्य (Dumhal Nrutya)

डुम्हल नृत्य

डुम्हल नृत्य : काश्मीरच्या दक्षिण भागातील डोंगराळ आणि दुर्गम भागात राहणाऱ्या वानल या विशिष्ट जमातीमध्ये अत्यंत पवित्र, आदिम आणि ऊर्जेने ...
दंडार (Dandar)

दंडार

महाराष्ट्रातील गडचिरोली ,भंडारा, गोंदिया आणि चंद्रपूर या जिल्ह्यांनी व्याप्त झाडीपट्टी बोलीभागातील लोकप्रीय लोकनाट्य . मुळात हे लोकनृत्य  होते कालांतराने त्यात ...
पाधर नृत्य (Padhar Nrutya)

पाधर नृत्य

पाधर नृत्य : पाधर नृत्य किंवा पाधर रास हे गुजरातचे एक पारंपरिक लोकनृत्य आहे. हे मुख्यतः पुरुषांकडून सादर केले जाते ...
प्रयोगात्म लोककला (Performing Folk art)

प्रयोगात्म लोककला

लोककला ही संज्ञा नागरीकरण न झालेल्या आदिवासी आणि ग्रामीण जीवनातील कलेसाठी योजिली जाते. निसर्गाशी संवाद साधीत जगणाऱ्या लोकसमूहांचे दैनंदिन जीवनाशी ...
फुगडी, गोव्यातील (Fugdi)

फुगडी, गोव्यातील

महाराष्ट्र, गोवा आणि कर्नाटकमधील स्त्रियांचे लोकप्रिय लोकनृत्य. गोवा आणि कोकणातील फुगडी नृत्याचा उगम गोव्यातील धालो नावाच्या उत्सवातून झालेला दिसतो. धालोतील ...
बोहाडा (Bohada)

बोहाडा

मुखवटा नृत्ये. जगभरात धर्मधारणांसह सर्वदूर मुखवटा नृत्य उत्सव सादर होतो. महाराष्ट्रातील आदिवासी भागात ‘बोहाडा’ नावाने मुखवट्यांचा किंवा स्वांगांचा (सोंगाचा) उत्सव ...
भवाई (Bhawai)

भवाई

गुजरात-राजस्थानमधील लोकनृत्यनाट्याचा एक पारंपरिक प्रकार. असाईत ठाकूर या गुजराती साधूला भवाईचा जनक मानतात. गुजराती भवाई नाट्याची कथा बहुधा लोकगीतांवर आधारलेली ...
रणमाले (Ranmale)

रणमाले

गोव्यातील सत्तरी आणि सांगे तालुक्यांत सादर केला जाणारा पारंपरिक लोकनाट्यप्रकार. गोव्याच्या सीमेलगत असलेल्या कर्नाटक आणि महाराष्ट्रातील काही गावांतूनही हे लोकनाट्य ...
शिगमो (Shigmo)

शिगमो

होळीच्या दिवसात गोवा आणि कोकणात सादर केला जाणारा एक प्रमुख लोकोत्सव. या उत्सवात  फक्त पुरुष सहभागी होऊन पारंपरिक संगीत,नृत्य,अभिनय आणि ...