झ्विंग्ली, हुल्ड्राइख : (१ जानेवारी १४८४— ११ ऑक्टोबर १५३१ ). प्रख्यात प्रॉटेस्टंट धर्मसुधारक. स्वित्झर्लंडमधील वील्डास येथे जन्म. व्हिएन्ना येथे तत्त्वज्ञान व बर्न येथे धर्मशास्त्राचे उच्चशिक्षण संपादन करून ते एम. ए.…
पार्श्वभूमी : १६ एप्रिल १८५३ या दिवशी मुंबई ते ठाणे दरम्यान पहिली रेल्वे धावली. परंतु हा लोहमार्ग पुण्यापर्यंत नेण्यास पुढील १० वर्षे लागली (उद्घाटन : १६ एप्रिल १८६३) . सह्याद्रीच्या…
रॉसमन, मायकेल : ( ३० जुलै, १९३० - १४ मे, २०१९ ) मायकेल रॉसमन यांचा जन्म फ्रँकफूर्ट येथे झाला. दुसर्या महायुद्धाच्या धुमाकुळीत ते त्यांच्या आई सोबत लंडनला राहायला गेले. तेथे…
रोहरर, हेनरिच : ( ६ जून १९३३ - १६ मे २०१३ ) हेनरिच रोहरर यांचा जन्म स्वीडनच्या बुक्स (Buchs) मधील सेंटगैलेन येथे झाला. १९४९ साली झुरीकमध्ये स्थानांतरित होईपर्यंत त्यांचे लहानपण…
हुक, रॉबर्ट : ( २८ जुलै १६३५ ते ३ मार्च १७०३ ) रॉबर्ट हुक यांचा जन्म फ्रेश वॉटर, यूनाइटेड किंगडम येथे झाला. रॉबर्टला लहानपणी चांगले शिक्षण मिळाले. त्यांची तब्येत नाजूक असल्यामुळे…
रीग्ज, आर्थर : (१९३९) आर्थर रिग्ज यांचा जन्म कॅलिफोर्निया येथे मोडेस्टोमध्ये (Modesto) झाला. त्यांचे जनुकशास्त्र हे अभ्यासाचे क्षेत्र होते. त्यांचे शिक्षण सेन बर्नेरडिनो (Bernardino) हायस्कूल आणि कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी…
राईन्स, फ्रेडरिक : ( १६ मार्च,१९१८– २६ ऑगस्ट,१९९८ ) फ्रेडरिक राईन्स यांचा जन्म न्यू जर्सीमधील पॅटरसन येथे झाला. त्यांचे शिक्षण न्यू जर्सीमधील युनियन हिल हायस्कूलमध्ये झाले. त्यांना विज्ञानात रस होता. एका…
कॅल्व्हिन, जॉन : ( १० जुलै १५०९—२७ मे १५६४ ). मार्टिन ल्यूथरप्रणीत विचारसरणीचे फ्रेंच धर्मशास्त्रवेत्ते व धर्मसुधारक. त्यांचा धर्मविचार ‘कॅल्व्हिनवाद’ म्हणून ओळखला जातो. कॅल्व्हिन यांचा जन्म फ्रान्समधील न्वायाँ, पिकर्दी येथे…
सजीव पेशींची बांधणी आणि जैवरासायनिक प्रक्रिया यांमध्ये प्रथिनांची अग्रणी भूमिका असते. विकरे (Enzymes), संप्रेरके (Hormones) व अनेक प्रकारचे संदेशवाहक रेणू (Signalling molecules) प्रथिनांपासून बनलेले असतात. जनुक-अभिव्यक्ती (Gene expression) आणि जैवरासायनिक…
राष्ट्रपती पुरस्कारप्राप्त विजेता प्रसिद्ध मराठी चित्रपट. या चित्रपटाची कथा प्रसिद्ध साहित्यिक व स्वातंत्र्यसेनानी साने गुरुजी (पांडुरंग सदाशिव साने) यांनी लिहिलेल्या श्यामची आई या आत्मकथेवर आधारित आहे. या चित्रपटाची निर्मिती ख्यातकीर्त…
सर्वाधिक पसंती राष्ट्र ही संकल्पना प्रामुख्याने आंतरराष्ट्रीय अर्थकारण व राजकारण यांच्याशी संबंधित आहे. एखादे राष्ट्र दुसऱ्या राष्ट्राबरोबर वस्तू व सेवा यांच्या व्यापारात सुलभता निर्माण व्हावी म्हणून त्या राष्ट्रास ‘सर्वाधिक पसंतीचे…
इरॅस्मस, डेसिडेरिअस : ( २८ ऑक्टोबर १४६६—१२ जुलै १५३६ ). प्रबोधनकाळातील एक डच विद्वान व कॅथलिक धर्मसुधारक. त्यांचा जन्म रॉटरडॅम (नेदर्लंड्स) येथे आणि शिक्षण गौडा, डेव्हेंटर व सेटॉखेन्बॉस येथे झाले.…
राव, सी. आर. : ( १० सप्टेंबर १९२० ) सी. आर. राव यांचा जन्म कर्नाटकातील हडगळी येथे झाला. त्यांची गणितातील गती आणि रुची पाहून त्यांच्या वडलांनी त्यांना गणितात उच्च पदवीसाठी संशोधन…
प्वॉन्सा, सिमेआँ देनिस : ( २१ जून १७८१ - २५ एप्रिल १८४० ) उपजतच बुद्धिमान असलेल्या सिमेआँ प्वॉन्सा यांनी शल्यचिकित्सक व्हावे अशी प्वॉन्सा कुटुंबियांची इच्छा होती .परंतु शल्यचिकित्सेला महत्त्वाच्या ठरणाऱ्या बोटांच्या…
फडके, रघुनाथ पुरुषोत्तम : ( ४ मार्च १९३३ ) रघुनाथ पुरुषोत्तम फडके यांचा जन्म पुण्यात झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण नू.म.वि.शाळेत झाले. मुंबईच्या रुईया महाविद्यालयात पदवी व पदव्युत्तर शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी…