वास्तुशास्त्रज्ञ अधिनियम, १९७२ (१९७२ चा अधिनियम क्रमांक २०) [The Architects Act, 1972 (Act no. 20 of 1972] उद्दिष्ट : देशातील वास्तुशास्त्रज्ञांच्या नोंदणीसाठी आणि त्याविषयक संबंधित अन्य बाबींच्या हाताळणीसाठी हा कायदा…
व्हर्सायचे उद्यान, फ्रांस व्हर्सायच्या राजमहालाच्या पश्चिम दिशेला जवळजवळ आठशे हेक्टर जमिनीवर पसरलेला हा विस्तीर्ण उद्यान फ्रेंच बरोक गार्डन शैलीचा एक उत्तम नमुना आहे. दरवर्षी सुमारे सहा दशलक्ष पर्यटक या स्थळाला…
भूदृश्यकला, वास्तुविज्ञानातील : परिसर व मोकळ्या जागांचे नियोजन व त्यांचा आराखडा बनविणे अशी असली तरी तिची व्याप्ती प्रादेशिक, शहर, इमारत संकुल तसेच संकुलांमधील छोट्यामोठ्या जागांच्या नियोजनापर्यंत असते. हे नियोजन करताना दृक्…
पेट्रोल हे गॅसोलीन, मोटर स्पिरीट, गॅस (अमेरिका), बेंझाइन (फ्रान्स) या नावाने देखील ओळखले जाते. निर्मिती : निष्कर्षित खनिज तेलाचे आंशिक ऊर्ध्वपातन (Fractional distillation) करून पेट्रोल विलग करण्यात येते. पेट्रोल हे इंधन…
डीझेल तसेच इतर इंधनांमधील सल्फरवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी तेलशुध्दिकरण कारखान्यात हायड्रोडीसल्फरीकरण ही प्रक्रिया केली जाते. या प्रक्रियेमुळे इंधनातील सल्फरच्या प्रमाणावर नियंत्रण ठेवण्यात येते. तसेच ५० पीपीएम. पेक्षा (दशलक्षांश) कमी सल्फर असलेले…
एंजिनात डीझेल या इंधनाचे ज्वलन होण्यास जो विलंब लागतो तो मोजण्यासाठी सिटेन क्रमांक उपयोगी ठरतो. तो मोजण्यासाठी सामायिक इंधन संशोधक एंजिन (Cooperative fuel research, CFR) वापरले जाते. जितका सिटेन क्रमांक…
पेट्रोलियम पदार्थांमध्ये डीझेल या इंधनाचा सर्वांत जास्त वापर असतो. इतिहास : डीझेलवर चालणाऱ्या यंत्राचा शोध रूडॉल्फ डीझेल या जर्मन तंत्रज्ञाने १८९३ मध्ये लावला. त्यावरून त्या इंधनाला डीझेल हे नाव पडले.…
मिनी संगणक हे मध्यम आकाराचे संगणक. मिनी संगणक हे मेन फ्रेम संगणक (Main Frame Computer) आणि सुपर संगणकाच्या तुलनेत लहान, स्वस्त आणि कमी शक्तीचे असतात. मिनी संगणकाचा आकार साधारणतः एका…
स्थावर मालमत्ता (विनियमन व विकास) अधिनियम, २०१६. महाराष्ट्र शासनाने प्रथम २००५ साली याविषयावर कायदा बनविण्याच्या दृष्टीने विचार करावयास सुरुवात केली होती. त्यामध्ये बदल करीत त्याचे पर्यावसन महाराष्ट्र गृहनिर्माण अधिनियम, २०१२…
काट्यावरची पोटं : उत्तम बंडू तुपे यांचे आत्मकथन. १९८१ मध्ये प्रकाशित. सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील येणकुळ हे तुपे यांचे मूळ गाव मात्र त्यांचा जन्म बेलवंडीत झाला. बालपण अहमदनगर जिल्ह्यात गेले.…
भूकंप मार्गदर्शक सूचना २८ परिरुद्धित बांधकाम : परिरुद्धित बांधकामामध्ये सर्वसाधारणपणे खालील भाग समाविष्ट असतात : पारंपरिक दगडी पट्ट्यांचा पाया, आर. सी. बांधकामाचे जोते (Plinth), जोत्यांवर बांधलेल्या विटा किंवा काँक्रीटच्या चिरेबंदी भिंती…
[latexpage] (ऊष्मीय अणुकेंद्रीय बाँब; अणुकेंद्रीय संघटन बाँब). अणुकेंद्रीय स्फोटामध्ये मुख्यतः भंजन (अणुकेंद्र फुटणे; Fission) किंवा संघटन (दोन अणुकेंद्रांचा संयोग होणे; Fusion) या अणुकेंद्रीय विक्रियांद्वारे किंवा या दोन्ही विक्रियांच्या साहाय्याने स्फोटक शक्ती…
भूकंप मार्गदर्शक सूचना २७ इमारतींचे असंरचनात्मक घटक : इमारतींमधील संरचनात्मक घटक (structural elements) भूकंपादरम्यान प्रामुख्याने तिच्यामध्ये राहणारे रहिवासी आणि सामान यांचे भूकंपाच्या हादर्यांमुळे होणारे नुकसान टाळण्याचे काम करतात. परंतु, संरचनात्मक…
लोहिया , शैला द्वारकादास : (६ एप्रिल १९४० - २४ जूलै २०१३). मराठी साहित्यातील कथाकार, कादंबरीकार आणि लोकसाहित्याच्या अभ्यासक. जन्म धुळे येथे झाला. त्यांचे माहेरचे नाव शैला शंकरराव परांजपे. १९६२…
भास्कर चंदनशिव : (१२ जाने. १९४५). मराठी साहित्यातील १९७० नंतरच्या पिढीतील महत्त्वाचे कथाकार. जांभळढव्ह या पहिल्याच कथासंग्रहाने त्यांचे नाव मराठी साहित्य विश्वात प्रस्थापित झाले. मातीशी अतूट नाते ठेवून शेतकरी चळवळीची…