मराठी विश्वकोश

स्क्रिप्स रिसर्च (Scripps Research)

स्क्रिप्स रिसर्च : (स्थापना - १९२४) स्क्रिप्स रिसर्च या अमेरिकन संस्थेचा प्रारंभ इलेन ब्राऊनिंग स्क्रिप्स (ऑक्टोबर १९३६- ३ ऑगस्ट १९३२) या परोपकारी दानशूर महिलेने सान दियागो येथील ला जोला परिसरात केला.…

जीन पेएर सेर (Jean Pierre Serre)

सेर, जीन पेएर : (१५ सप्टेंबर, १९२६ -) जीन पेएर सेर यांचा जन्म फ्रान्समधील बाझ येथे झाला आणि त्यांचे उच्च शिक्षण पॅरिस येथे झाले. पॅरिसमधील त्यावेळी सोरबोन म्हणून ख्यात असलेल्या इ.…

विल्यम – प्रथम बॅरन (उमराव) केल्विन थॉमसन (William – 1st Baron Kelvin Thomson)

थॉमसन, विल्यम – प्रथम बॅरन (उमराव) केल्विन : (२६ जून १८२४ - १७ डिसेंबर १९०७) विल्यम थॉमसन यांचा जन्म आयर्लंडमधील बेलफास्ट येथे झाला. त्यांच्या वडलांची स्कॉटलंडमधील ग्लासगो विद्यापीठात गणिताचे प्राध्यापक…

पॉल कोहेन (Paul Cohen)

कोहेन, पॉल (Cohen, Paul) : (२ एप्रिल १९३४ - २३ मार्च २००७) पोलंड येथून अमेरिकेत स्थलांतरीत झालेल्या ज्यू कुटुंबात कोहेन यांचा जन्म झाला. शालेय शिक्षण न्यूयॉर्क शहरात पूर्ण केल्यावर त्यांनी…

एलेन कोन्स (Alain Connes)

कोन्स, एलेन : (१ एप्रिल, १९४७-) फ्रांसमधील ड्रॅग्विग्नन येथे जन्मलेल्या कोन्स ह्यांनी इकोल नॉर्मल सुपिरिअर (आता युनिव्हर्सिटी ऑफ पॅरिस मध्ये समाविष्ट) येथून पदवी व जॅक्वेस डीक्सीमीर ह्यांच्या मार्गदर्शनाखाली पीएच्.डी. पदवी मिळवली.…

टॉम कोट्स (Tom Coates)

कोट्स, टॉम : (जन्म: १९ जुलै १९७२-) केंब्रिज विद्यापीठातून गणित विषयातील पदवी प्राप्त केल्यानंतर कोट्स ह्यांनी बर्कली येथील कॅलिफोर्निया विद्यापीठातून ॲलेक्झांडर गिवेंटल ह्यांच्या मार्गदर्शनाखाली डॉक्टरेट मिळवली. रीमान-रोश थिअरम इन ग्रोमोव-विटन थिअरी…

योहानेस केप्लर (Johannes Kepler)

केप्लर, योहानेस : (२७ डिसेंबर १५७१ - १५ नोव्हेंबर १६३०) वुटम्बर्गमधील विल (आताचे जर्मनीतील स्टटगार्ट) या शहरात योहानेस केप्लर ह्यांचा जन्म झाला. ट्यूबिंगन विद्यापीठामधून शिक्षण पूर्ण केल्यावर ऑस्ट्रियातील ग्राझ विद्यापीठात ते…

कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल सोसायटी (Canadian Mathematical Society)

कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल सोसायटी : (स्थापना - १९४५) कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल सोसायटी (सीएमएस) ही गणिताचे अध्ययन व प्रसार, गणिती विद्वत्तावृद्धी आणि उपयोजन ह्यांसाठी वाहून घेतलेल्या, कॅनडामधील व्यावसायिक गणिततज्ञांची संघटना आहे. ती कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल काँग्रेस…

ऑपरेशनल रिसर्च सोसायटी ऑफ इंडिया (Operational Research Society of India)

ऑपरेशनल रिसर्च सोसायटी ऑफ इंडिया : (स्थापना - १९५७) दुसऱ्या महायुद्धात महत्त्वाचे लष्करी प्रश्न सोडण्यासाठी विशेष गट इंग्लंड आणि अमेरिकेच्या संरक्षण खात्यांनी स्थापन केले ज्यांना क्रमश: ऑपरेशनल आणि ऑपरेशनस रिसर्च ग्रुप असे…

फिलीप एम. मोर्स ( Philip M. Morse)

मोर्स, फिलीप एम. : (६ ऑगस्ट, १९०३ ते ५ सप्टेंबर, १९८५) अमेरिकेतल्या लुझियाना राज्यातील श्रेव्ह्पोर्ट या शहरात फिलीप एम. मोर्स यांचा जन्म झाला. त्यांचे शालेय शिक्षण ओहायो राज्यातील क्लिव्हलॅन्ड येथील लेकवूड…

लीकी, रिचर्ड अर्स्किन फ्रेअर (Leakey, Richard Erskine Frere)

लीकी, रिचर्ड अर्स्किन फ्रेअर : (१९ डिसेंबर, १९४४ – २ जानेवारी, २०२२) रिचर्ड अर्स्किन फ्रेअर लीकी यांचा जन्म नैरोबी येथे झाला. त्यांची आई मेरी आणि वडिल लुई पुरामानववंशवशास्त्रज्ञ होते. शालेय शिक्षण…

लुई ब्रेल (Louis Braille)

ब्रेल, लुई : (४ जून, १८०९ ते ६ जानेवारी, १८५२) लुई ब्रेल यांचा जन्म फ्रान्समध्ये पॅरिस शहराच्या पूर्वेस असलेल्या कूप्व्रे या गावी झाला. लुईच्या वडिलांकडे चामड्याच्या व्यवसायाला लागणाऱ्या हत्यारांची एक पेटी होती.…

भंगशास्त्र (Fracture Mechanics)

एकोणिसाव्या शतकात दुसऱ्या जागतिक युद्धादरम्यान बांधल्या गेलेल्या २५०० लिबर्टी जहाजांपैकी १४५ जहाजे दोन तुकड्यांमध्ये तुटले आणि ७०० जहाजांमध्ये गंभीर दोष उद्भवले. तसेच बरेचसे पूल पडले आणि इतर रचना अपयशी ठरल्या.…

फ्रान्सिस गाल्टन (Francis Galton)

गाल्टन, फ्रान्सिस : (१६ फेब्रुवारी, १८२२ - १७ जानेवारी, १९११) फ्रान्सिस गाल्टन यांचा जन्म मध्य इंग्लंडमध्ये बर्मिंगहॅम शहराजवळच्या, स्पारब्रूक गावी झाला. आधी घरी, नंतर शिक्षिकेच्या घरात चालणाऱ्या बालवाडीत आणि पुढे बर्मिंगहॅमच्या…

अर्डेम पटापौटिअन (Ardem Patapoutian)

पटापौटिअन, अर्डेम : (२ ऑक्टोबर, १९६७ - ) अर्डेम पटापौटिअन यांचा जन्म लेबनॉनमधील बैरूट या शहरात एका आर्मेनियन कुटुंबात झाला. बैरूटमधील दोन शाळेतून त्यांचे प्राथमिक शिक्षण झाले. बैरूटमधील अमेरिकन विद्यापीठात त्यांचे…