आनंदराव रामचंद्र लिमये (Anandrao Ramchandra Limaye)

लिमये, आनंदराव रामचंद्र : (२९ नोव्हेंबर १९२७—२५ मे १९९४). जयपूर घराण्याचे महाराष्ट्रातील एक थोर गायक. त्यांचा जन्म कोल्हापूरात झाला. आनंदरावांचे वडील रामचंद्र ऊर्फ भाऊसाहेब यांना गाण्याची विशेष आवड होती. या…

अवशेषांगे (Vestigial organs)

सजीवाच्या उत्क्रांतीमध्ये कमी विकसित किंवा कार्यक्षमता कमी झालेल्या शरीरातील काही अवयवांना अवशेषांगे (Vestigial organs) म्हणतात. लॅटिन भाषेमध्ये vestigium म्हणजे वाळूतून किंवा ओल्या मातीतून चालत गेल्यानंनतर उठलेल्या पावलांच्या खुणा. एखाद्या सजीवातील…

परकीय चलन व्यवस्थापन कायदा – फेमा (Foreign Exchange management Act – FEMA)

देशाच्या विकासामध्ये आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. परकीय व्यापारात सहभागी कंपन्यांमधील व्यवहार, परकीय बहुराष्ट्रीय कंपन्यांची भारतातील गुंतवणूक, चलनाची अदलाबदल आणि एकूणच परकीय कंपन्यांवर देखरेख ठेवण्यासाठी देशाला जे कायदे करावे लागतात,…

सी. आर. राव ॲडव्हान्सड् इंस्टिट्यूट ऑफ मॅथमेटिक्स, स्टॅटिस्टिक्स अँड कंप्यूटर सायन्स (C. R. Rao Advanced Institute of Mathematics, Statistics and Computer Science)

सी. आर. राव ॲडव्हान्सड् इंस्टिट्यूट ऑफ मॅथमेटिक्स, स्टॅटिस्टिक्स अँड कंप्यूटर सायन्स : (स्थापना - २००७) हैदराबाद येथे स्थापन झालेली सी. आर. राव ॲडव्हान्सड् इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅथमेटिक्स, स्टॅटिस्टिक्स अँड कंप्यूटर सायन्स (सीआरआरएआयएमएससीएस) ही…

स्क्रिप्स रिसर्च  (Scripps Research)

स्क्रिप्स रिसर्च : (स्थापना - १९२४) स्क्रिप्स रिसर्च या अमेरिकन संस्थेचा प्रारंभ इलेन ब्राऊनिंग स्क्रिप्स (ऑक्टोबर १९३६- ३ ऑगस्ट १९३२) या परोपकारी दानशूर महिलेने सान दियागो येथील ला जोला परिसरात केला.…

जीन पेएर सेर (Jean Pierre Serre)

सेर, जीन पेएर : (१५ सप्टेंबर, १९२६ -) जीन पेएर सेर यांचा जन्म फ्रान्समधील बाझ येथे झाला आणि त्यांचे उच्च शिक्षण पॅरिस येथे झाले. पॅरिसमधील त्यावेळी सोरबोन म्हणून ख्यात असलेल्या इ.…

विल्यम – प्रथम बॅरन (उमराव) केल्विन थॉमसन (William – 1st Baron Kelvin Thomson)

थॉमसन, विल्यम – प्रथम बॅरन (उमराव) केल्विन :  (२६ जून १८२४ - १७ डिसेंबर १९०७) विल्यम थॉमसन यांचा जन्म आयर्लंडमधील बेलफास्ट येथे झाला. त्यांच्या वडलांची स्कॉटलंडमधील ग्लासगो विद्यापीठात गणिताचे प्राध्यापक…

पॉल कोहेन (Paul Cohen)

कोहेन, पॉल (Cohen, Paul) : (२ एप्रिल १९३४ - २३ मार्च २००७) पोलंड येथून अमेरिकेत स्थलांतरीत झालेल्या ज्यू कुटुंबात कोहेन यांचा जन्म झाला. शालेय शिक्षण न्यूयॉर्क शहरात पूर्ण केल्यावर त्यांनी…

एलेन कोन्स (Alain Connes)

कोन्स, एलेन : (१ एप्रिल, १९४७-) फ्रांसमधील ड्रॅग्विग्नन येथे जन्मलेल्या कोन्स ह्यांनी इकोल नॉर्मल सुपिरिअर (आता युनिव्हर्सिटी ऑफ पॅरिस मध्ये समाविष्ट) येथून पदवी व जॅक्वेस डीक्सीमीर ह्यांच्या मार्गदर्शनाखाली पीएच्.डी. पदवी मिळवली.…

टॉम कोट्स (Tom Coates)

कोट्स, टॉम : (जन्म: १९ जुलै १९७२-) केंब्रिज विद्यापीठातून गणित विषयातील पदवी प्राप्त केल्यानंतर कोट्स ह्यांनी बर्कली येथील कॅलिफोर्निया विद्यापीठातून ॲलेक्झांडर गिवेंटल ह्यांच्या मार्गदर्शनाखाली डॉक्टरेट मिळवली. रीमान-रोश थिअरम इन ग्रोमोव-विटन थिअरी…

योहानेस केप्लर (Johannes Kepler)

केप्लर, योहानेस : (२७ डिसेंबर १५७१ - १५ नोव्हेंबर १६३०) वुटम्बर्गमधील विल (आताचे जर्मनीतील स्टटगार्ट) या शहरात योहानेस केप्लर ह्यांचा जन्म झाला. ट्यूबिंगन विद्यापीठामधून शिक्षण पूर्ण केल्यावर ऑस्ट्रियातील ग्राझ विद्यापीठात ते…

कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल सोसायटी (Canadian Mathematical Society)

कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल सोसायटी : (स्थापना - १९४५) कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल सोसायटी (सीएमएस) ही गणिताचे अध्ययन व प्रसार, गणिती विद्वत्तावृद्धी आणि उपयोजन ह्यांसाठी वाहून घेतलेल्या, कॅनडामधील व्यावसायिक गणिततज्ञांची संघटना आहे. ती कॅनडीअन मॅथेमॅटिकल काँग्रेस…

ऑपरेशनल रिसर्च सोसायटी ऑफ इंडिया (Operational Research Society of India)  

ऑपरेशनल रिसर्च सोसायटी ऑफ इंडिया : (स्थापना - १९५७) दुसऱ्या महायुद्धात महत्त्वाचे लष्करी प्रश्न सोडण्यासाठी विशेष गट इंग्लंड आणि अमेरिकेच्या संरक्षण खात्यांनी स्थापन केले ज्यांना क्रमश: ऑपरेशनल आणि ऑपरेशनस रिसर्च ग्रुप असे…

फिलीप एम. मोर्स ( Philip M. Morse)

मोर्स, फिलीप एम. : (६ ऑगस्ट, १९०३ ते ५ सप्टेंबर, १९८५) अमेरिकेतल्या लुझियाना राज्यातील श्रेव्ह्पोर्ट या शहरात फिलीप एम. मोर्स यांचा जन्म झाला. त्यांचे शालेय शिक्षण ओहायो राज्यातील क्लिव्हलॅन्ड येथील लेकवूड…

लीकी,  रिचर्ड अर्स्किन फ्रेअर (Leakey, Richard Erskine Frere)

लीकी,  रिचर्ड अर्स्किन फ्रेअर : (१९ डिसेंबर, १९४४ – २ जानेवारी, २०२२) रिचर्ड अर्स्किन फ्रेअर लीकी यांचा जन्म नैरोबी येथे झाला. त्यांची आई मेरी आणि वडिल लुई पुरामानववंशवशास्त्रज्ञ होते. शालेय शिक्षण…