संयुक्त राष्ट्राने निर्धारित केलेले १७ जागतिक उद्दिष्टे. ही उद्दिष्टे ‘वैश्विक उद्दिष्टे’ किंवा ‘निरंतर विकास उद्दिष्टे’ म्हणूनही ओळखली जातात. ही व्यापक ध्येये एकमेकांशी निगडित आहेत; परंतु प्रत्येक उद्दिष्टाच्या प्राप्तीचे स्वतःचे लक्ष्य…
एका उत्पादन घटकाचा पुरवठा वाढल्यामुळे तो विशिष्ट उत्पादनाचा घटक ज्या वस्तूच्या उत्पादनात घनतेने वापरला जातो, त्या वस्तूचे उत्पादन वाढते आणि दुसऱ्या वस्तूचे उत्पादन घटते हे दर्शविणारे एक प्रमेय. हेक्चर ओहलिन…
समाजाच्या उत्पन्नापेक्षा व्यक्तिगत उत्पन्नाशी व्यक्तीची उपभोग प्रवृत्ती निगडित असते, असे सापेक्ष उत्पन्न गृहीतकामध्ये प्रतिपादन केले आहे. जर समाजातील सर्वांचे उत्पन्न विशिष्ट प्रामाणात वाढले, तर एक व्यक्तीचे निरपेक्ष उत्पन्न वाढेल; मात्र…
दक्षिण आशियाई देशांनी एकत्र येऊन स्थापन केलेली एक संघटना. सार्कची निर्मिती ही लोकांच्या कल्याणामध्ये वाढ व्हावी आणि प्रदेशांमध्ये संपन्नता निर्माण व्हावी यांकरिता करण्यात आली. सार्क ही संकल्पना सर्वप्रथम बांगला देशाचे…
भागधारकांकडून समभागरूपाने भांडवल उभे करून व्यवसाय करणाऱ्या व्यवसायसंस्थेने आपल्या उलाढालीतून मिळालेल्या निव्वळ नफ्यातून (नेट अर्निंग्ज) भागधारकाना दिला जाणारा लाभांश आणि व्यवसायसंस्थेच्या भविष्यातील वृद्धीयोजनांमधील पुनर्गुंतवणुकीसाठी लागणारा राखीव निधी यांमध्ये कशाप्रकारे विभाजन…
प्रदर्शन खिडकी किंवा दुकान खिडकी ही दुकानातील अशी एक खिडकी की, जी ग्राहकांना दुकानामध्ये आकर्षित करण्यासाठी त्या ठिकाणी आकृतिबंध किंवा अभिकल्प (डिझाइन) केली जाते. या शब्दाचा वापर आपल्या दैनंदिन जीवनात…
नव-अभिजात अर्थशास्त्र हा मूळ अर्थशास्त्राचे एक वेगळ्या प्रकारे विवेचन करणारा दृष्टीकोन आहे. बाजारपेठेतील मागणी व पुरवठ्याच्या तत्त्वानुसार उत्पादन आणि उत्पन्नाच्या विभाजनाविषयीचे विवेचन नव-अभिजात अर्थशास्त्रात प्रामुख्याने केल्याचे दिसून येते. म्हणजेच मागणी-पुरवठ्याच्या…
हॉन, थॉमस : (१६ मे १९३८) थॉमस हॉन मुळातले ऑस्ट्रीयन असून सध्या स्वित्झर्लंडमध्ये बाझल विद्यापीठात सेवानिवृत्तीनंतरही प्राध्यापकाचे पद भूषवित आहेत. त्यांचा जन्म जर्मनीमध्ये दुइस्बर्ग येथे झाला. जर्मनीत टूबिंगेन येथे मॅक्स प्लांक…
हेन्डरसन, डोनाल्ड एन्स्लि : (७ सप्टेंबर १९२८ - १९ ऑगस्ट २०१६) डोनाल्ड एन्स्लि हेन्डरसन यांचा जन्म अमेरिकेत ओहायो इथे झाला. ओबेर्लीन महाविद्यालयातून त्यांनी कलाशाखेची पदवी मिळवली, रॉचेस्टर विद्यापीठातून वैद्यकीय शास्त्रात पदवी…
गॅमॉव, जॉर्जी अँटनोव्हिच : (४ मार्च, १९०४ ते १९ ऑगस्ट, १९६८) जॉर्ज अँटनोव्हिच गॅमॉव यांचा जन्म पूर्वीच्या रशियन साम्राज्यातील (सध्या दक्षिण-मध्य युक्रेन) ओडेसा या समुद्रकिनाऱ्यावरील शहरात झाला. जॉर्ज यांनी आईकडून रशियन…
गाजूसेक, डॅनिएल कार्लटन : (९ सप्टेंबर १९२३ - १२ डिसेंबर २००८) न्यूयॉर्कमध्ये गाजूसेक यांचा जन्म झाला. अगदी लहानपणापासून त्यांना विज्ञानाची आवड होती. त्यांची इरीन मावशी न्यूयॉर्कमधल्या थॉम्सन वनस्पतीविज्ञान केंद्रात काम…
फ्रँकलिन, रोझालिंड, एल्सी : (२५ जुलै १९२० - १६ एप्रिल १९५८) रोझालिंड फ्रँकलिन यांचा जन्म नॉटिंग हिल, लंडन येथे झाला. त्यांना मातृभाषा इंग्लिश, फ्रेंच उत्तम, इटालियन चांगले आणि जर्मन कामापुरते…
अनालेस : एक लॅटिन खंडित महाकाव्य. त्याची निर्मिती रोमन कवी क्विंटस एन्निअस यांनी इ.स.पू. दुसऱ्या शतकात केली. हे महाकाव्य म्हणजे एक इतिहासग्रंथच आहे. या महाकाव्याचा लॅटिन साहित्यावर फार मोठा प्रभाव…
फाल्कोव, स्टॅनले : (२४ जानेवारी १९३४) स्टॅनले फाल्कोव जेकब यांचे बालपण वेगवेगळ्या भाषा, वास आणि रीतीरिवाजांची सरमिसळ असलेल्या वातावरणात व्यतित झाले. पोलिश किंवा इटालियन ज्यूंच्या शहरी वस्तीतून ते व त्यांचे…
असोसिएशन ऑफ मायक्रोबायोलॉजिस्ट्स ऑफ इंडिया : (स्थापना – १९८३) असोसिएशन ऑफ मायक्रोबायोलॉजिस्ट्स ऑफ इंडिया (अमी) ही देशातील सर्वात जुन्या आणि प्रतिष्ठित वैज्ञानिक संस्थांपैकी एक संस्था आहे. स्थापनेच्या सुरुवातीपासूनच या संस्थेने देशातील सूक्ष्मजीवशास्त्र…