आघाडी सरकार (Coalition Government)

आघाडी सरकार (Coalition Government)

आघाडी सरकार : दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक राजकीय पक्षांनी एकत्र येऊन स्थापन केलेले कार्यकारी मंडळ अथवा मंत्रिमंडळ. लोकशाही व्यवस्था असलेल्या ...
उत्कल काँग्रेस (Utkal Congres)

उत्कल काँग्रेस (Utkal Congres)

उत्कल काँग्रेस : ओडिशातील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष. सत्तरच्या दशकातील ओडिशाचे तत्कालीन मुख्यमंत्री विजयानंद (बिजू) पटनाईक यांना कामराज योजनेनुसार आपल्या ...
ऑल पार्टी हिल लीडर्स कॉन्फरन्स (All-Party Hill Leaders Conference)

ऑल पार्टी हिल लीडर्स कॉन्फरन्स (All-Party Hill Leaders Conference)

ऑल पार्टी हिल लीडर्स कॉन्फरन्स : असमिया आणि हिंदी या दोन भाषांना राज्य शासनाची अधिकृत भाषा म्हणून मान्यता देण्याचा आसाम ...
केरळ काँग्रेस (Keral Congres)

केरळ काँग्रेस (Keral Congres)

केरळ काँग्रेस : केरळ राज्यातील एक प्रादेशिक पक्ष. १९६० च्या दशकात तत्कालीन केरळचे मुख्यमंत्री आर्. शंकर व पी.टी. चाको यांच्या ...
झारखंड पक्ष (Zarkhand Party)

झारखंड पक्ष (Zarkhand Party)

झारखंड पक्ष : झारखंड पक्षाची स्थापना १९५० मध्ये झाली. तथापि पक्षाच्या निर्मितीची प्रक्रिया तीस वर्षे अगोदर अस्तित्वात आलेल्या ‘छोटा नागपूर ...
द्विधृवी पक्षव्यवस्था (Bipolar partisanship)

द्विधृवी पक्षव्यवस्था (Bipolar partisanship)

द्विधृवी पक्षव्यवस्था : दोन पक्षांमध्ये व दोन आघाड्यांमध्ये सत्तास्पर्धा असे द्विधृवी पक्षव्यवस्थेचे दोन उपप्रकार भारतात दिसतात. अनेक पक्ष असले तरी ...
नागालँड नॅशनॅलिस्ट ऑर्गनाइझेशन (Nagaland Nationalist Organization)

नागालँड नॅशनॅलिस्ट ऑर्गनाइझेशन (Nagaland Nationalist Organization)

नागालँड नॅशनॅलिस्ट ऑर्गनाइझेशन : नागालँड या राज्यातील एक राजकीय पक्ष. स्वातंत्र्यपूर्व काळात आसामच्या आदिवासी भागात ख्रिस्ती धर्मप्रसारकांव्यतिरिक्त इतरांना प्रवेशबंदी होती ...
फॉरवर्ड ब्लॉक (Forward Bloc)

फॉरवर्ड ब्लॉक (Forward Bloc)

फॉरवर्ड ब्लॉक : स्वातंत्र्यपूर्व काळातील भारतातील एक राजकीय पक्ष. संघटनात्मक प्रश्नावर म. गांधीजींशी तीव्र मतभेद झाल्यामुळे सुभाषचंद्र बोस यांनी काँग्रेसचा ...
भारतीय आर्यसभा (Bhartiy Aryasabha)

भारतीय आर्यसभा (Bhartiy Aryasabha)

भारतीय आर्यसभा : हा पक्ष आर्य समाजाची राजकीय आघाडी मानला जातो. २१ नोव्हेंबर १९७० रोजी पक्षाचे प्रमुख प्रवर्तक स्वामी इंद्रवेश ...
भारतीय क्रांती दल (Bhartiy Kranti Dal)

भारतीय क्रांती दल (Bhartiy Kranti Dal)

भारतीय क्रांती दल : भारतातील राजकीय पक्ष. काँग्रेस पक्षातील गटबाजीने १९६६ च्या सुमारास उग्र स्वरूप धारण केले. देशभर विविध राज्यांमध्ये ...
मणिपूर पीपल्स पार्टी (Manipur People's Party)

मणिपूर पीपल्स पार्टी (Manipur People’s Party)

मणिपूर पीपल्स पार्टी : १९६८-६९ मध्ये मणिपूरच्या स्वायत्ततेचा प्रश्न मणिपूर प्रदेश काँग्रेसपुढे गंभीर स्वरूप धारण करून उभा राहिला होता. काँग्रेस ...
मिझो युनियन (Mizo Union)

मिझो युनियन (Mizo Union)

मिझो युनियन : मिझोरम राज्यातील पहिला राजकीय पक्ष. १९४६ ते १९७४ हा या पक्षाचा प्रभावकाळ राहिला आहे. १९४६ साली मिझो ...
युनायटेड गोवन्स (United Goans)

युनायटेड गोवन्स (United Goans)

युनायटेड गोवन्स : गोवा राज्यातील प्रादेशिक पक्ष. पोर्तुगीज अंमलातून मुक्त होऊन गोवा भारतीय संघराज्यात समाविष्ट झाला (१९६२). त्यास केंद्रशासित प्रदेशाचा ...
रामराज्य परिषद (Ramrajya Parishad)

रामराज्य परिषद (Ramrajya Parishad)

रामराज्य परिषद : सनातन हिंदू परंपरेवर विश्वास असलेल्या तसेच रामराज्याच्या आदर्श कल्पनेवर आधारलेल्या रामराज्य परिषदेची स्थापना जयपूर येथे एप्रिल १९४९ ...
विशाल हरयाणा पार्टी ( Vishal Haryana Party)

विशाल हरयाणा पार्टी ( Vishal Haryana Party)

विशाल हरयाणा पार्टी : १ नोव्हेंबर १९६६ रोजी पंजाब राज्याची पंजाब आणि हरयाणा अशी दोन स्वतंत्र राज्यांत विभागणी झाली. त्यानंतर ...
सोशलिस्ट पार्टी - समाजवादी पक्ष (Socialist Party)

सोशलिस्ट पार्टी – समाजवादी पक्ष (Socialist Party)

सोशलिस्ट पार्टी – समाजवादी पक्ष : १९३२ च्या कायदेभंगाच्या चळवळीचा जोर ओसरल्यानंतर काँग्रेसमध्ये सनदशीर राजकारणाचे वारे वाहू लागले. कायदेभंगाच्या प्रत्यक्ष ...
स्वतंत्र पक्ष (Swatantra Party)

स्वतंत्र पक्ष (Swatantra Party)

स्वतंत्र पक्ष : तमिळनाडू राज्यातील प्रादेशिक राजकीय पक्ष. मद्रास येथे १९५९ मध्ये स्थापन झालेल्या स्वतंत्र पक्षाचे राजकीय अस्तित्व अगदी अल्पकालीन ...